Trzy semestry nauki ikonografii bizantyjskiej

Zapraszam na cykl warsztatów poświęconych ikonografii bizantyjskiej, teologii ikony oraz tradycyjnej technice tempery jajowej. Warsztaty zostały pomyślane jako uporządkowana droga nauki — od podstaw warsztatu ikonografa aż po coraz bardziej samodzielną pracę nad ikoną.

Każdy semestr poświęcony jest innej ikonie. Uczestnik nie tylko poznaje kolejne etapy jej powstawania, lecz przede wszystkim uczy się całego procesu pracy ikonograficznej: od przygotowania podłoża i przeniesienia rysunku, poprzez budowanie formy i światła, aż po wykończenie i zabezpieczenie gotowej ikony.

Praca odbywa się pod bezpośrednią opieką prowadzącej. Każdy uczestnik otrzymuje indywidualne korekty, wskazówki oraz pomoc na kolejnych etapach pracy.

Celem warsztatów jest nie tylko ukończenie jednej ikony, ale zdobycie wiedzy i umiejętności, które pozwolą świadomie rozwijać własny warsztat i stopniowo podejmować samodzielną pracę.

I SEMESTR

MANDYLION

Podstawy ikonografii bizantyjskiej i tempery jajowej

Pierwszy semestr przeznaczony jest wyłącznie dla osób początkujących. Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie w pisaniu ikon ani przygotowanie plastyczne.

Podczas 12 spotkań uczestnicy poznają podstawowe zasady ikonografii bizantyjskiej oraz kolejne etapy tradycyjnego procesu pisania ikony.

Pracując nad ikoną Mandylionu, uczestnik poznaje między innymi:

• podstawowe zasady ikonografii bizantyjskiej,
• znaczenie i język symboliczny ikony,
• podstawy teologii ikony,
• zasady kompozycji i konstrukcji rysunku ikonowego,
• przygotowanie deski pod ikonę,
• przeniesienie podlinnika,
• przygotowanie pigmentów i tempery jajowej,
• technikę nakładania kolejnych warstw malarskich,
• budowanie modelunku twarzy i dłoni,
• opracowanie szat,
• sposób przedstawiania światła w ikonie,
• wykonywanie napisów ikonowych,
• końcowe opracowanie i zabezpieczenie ikony.

Pierwszy semestr nie obejmuje nauki złocenia.

Każdy uczestnik, pod opieką prowadzącej, wykonuje własną ikonę Mandylionu. Otrzymuje bieżące korekty i wskazówki dotyczące zarówno techniki, jak i poprawności ikonograficznej.

Po ukończeniu I semestru, uczestnik posiada podstawową wiedzę dotyczącą ikonografii bizantyjskiej oraz praktyczne umiejętności pozwalające na dalsze rozwijanie warsztatu i podejmowanie samodzielnej pracy.

II SEMESTR

ANIOŁ STRÓŻ

Rozwijanie warsztatu i wprowadzenie do złocenia

Drugi semestr jest przeznaczony dla osób, które ukończyły I stopień nauki ikonografii — w naszej pracowni lub w innej pracowni ikonograficznej.

Kontynuujemy pracę w technice tempery jajowej, rozwijając umiejętności zdobyte podczas pierwszego etapu. Uczestnicy poznają również podstawy tradycyjnego złocenia.

Podczas pracy nad ikoną Anioła Stróża uczestnicy pogłębiają:

• znajomość zasad ikonografii bizantyjskiej,
• umiejętność konstruowania i opracowywania rysunku,
• technikę tempery jajowej,
• sposób budowania modelunku twarzy, skrzydeł i szat,
• pracę ze światłem i kolorem,
• zasady przygotowania powierzchni pod złocenie,
• rodzaje i zastosowanie materiałów używanych do złocenia,
• podstawy techniki złocenia,
• praktyczne wykonanie pozłoty poprzez złocenie nimbu.

Praca nad ikoną odbywa się etapami, pod opieką prowadzącej. Uczestnik otrzymuje indywidualne korekty i wskazówki, dzięki którym może świadomie doskonalić swój warsztat.

III SEMESTR

MATKA BOGA ELEUSA

Pogłębienie warsztatu ikonograficznego i techniki złocenia

Trzeci semestr poświęcony jest ikonografii Matki Boga w typie Eleusa (Umilenie).

Jest to kolejny etap nauki, w którym uczestnik rozwija umiejętności zdobyte podczas wcześniejszych semestrów i podejmuje pracę nad bardziej złożoną kompozycją.

W centrum pracy znajduje się nie tylko techniczna strona wykonania ikony, ale również zrozumienie jej treści teologicznej i języka ikonograficznego.

Podczas zajęć uczestnicy pogłębiają:

• znajomość ikonografii Matki Boga,
• teologię i symbolikę przedstawienia Eleusa,
• zasady budowania kompozycji,
• konstrukcję rysunku i proporcji postaci,
• opracowanie twarzy i dłoni,
• modelunek postaci,
• sposób opracowania szat i świateł,
• technikę tempery jajowej,
• zasady przygotowania powierzchni pod złocenie,
• materiały wykorzystywane w złoceniu,
• praktyczną technikę wykonywania pozłoty,
• złocenie nimbu oraz tła lub nimbu z ornamentami.

Tak jak podczas wcześniejszych etapów, uczestnik wykonuje ikonę samodzielnie, pozostając pod opieką prowadzącej. Otrzymuje korekty i wskazówki dostosowane do etapu pracy oraz swoich umiejętności.

TEOLOGIA IKONY

Ikona nie jest jedynie obrazem religijnym ani ćwiczeniem malarskim. Jej forma, kompozycja, kolor, gest, światło i sposób przedstawienia postaci tworzą język, którym ikona przekazuje treść wiary. Dlatego nauka ikonografii obejmuje również poznawanie teologicznych podstaw ikony oraz znaczenia jej poszczególnych elementów. Podczas warsztatów rozmawiamy między innymi o:

• miejscu ikony w tradycji Kościoła,
• znaczeniu Wcielenia dla chrześcijańskiego obrazu,
• relacji między ikoną a pierwowzorem,
• symbolice światła i koloru,
• znaczeniu gestów i układu postaci,
• kanonie ikonograficznym,
• roli napisów,
• sposobie przedstawiania świętych,
• modlitewnym wymiarze pracy ikonografa.

Technika i teologia pozostają ze sobą ściśle związane. Poznanie warsztatu służy bowiem nie tylko poprawnemu wykonaniu ikony, ale również świadomemu posługiwaniu się jej językiem.

UCZYSZ SIĘ CAŁEGO WARSZTATU

Warsztaty nie polegają na odtworzeniu gotowego wzoru według instrukcji .Każdy uczestnik samodzielnie wykonuje swoją ikonę, przechodząc przez kolejne etapy pracy. Prowadząca towarzyszy uczestnikom podczas całego procesu, pokazuje poszczególne techniki, odpowiada na pytania oraz udziela indywidualnych korekt i wskazówek. Dzięki temu uczestnik poznaje nie tylko co należy zrobić, ale również dlaczego dany etap wykonuje się w określony sposób. Uczy się przygotowania materiałów, właściwego posługiwania się narzędziami, kolejności prac, techniki malarskiej, zasad ikonograficznych oraz sposobów rozwiązywania problemów pojawiających się podczas pracy. Każdy kolejny semestr zwiększa zakres wiedzy, doświadczenie i samodzielność uczestnika.

WSZYSTKIE MATERIAŁY ZAPEWNIONE

Nie musisz kompletować własnego wyposażenia przed rozpoczęciem warsztatów. W ramach zajęć zapewniamy wszystkie materiały i przybory potrzebne do wykonania ikony, między innymi:

• deskę,
• pędzle,
• pigmenty,
• materiały potrzebne do przygotowania tempery jajowej,
• wydruki i podlinniki,
• materiały graficzne,
• przybory do pracy,
• materiały potrzebne do złocenia podczas II i III semestru.

Na warsztaty przychodzisz bez konieczności przynoszenia własnych materiałów.

ORGANIZACJA WARSZTATÓW

12 spotkań w semestrze

Czwartki, godz. 18:30–21:30

3 godziny każde spotkanie

Miejsce:
Parafia św. Benedykta w Warszawie – Wawer

Prowadząca:
Monika Kryniewicz

Koszty warsztatów:
1200 zł za semestr

Zapisy:
Monika Kryniewicz, tel. 606 955 124

DLA KOGO?

I semestr – Mandylion – Dla osób, które rozpoczynają naukę ikonografii. Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie ani umiejętność malowania.

II semestr – Anioł Stróż – Dla osób, które ukończyły I stopień nauki ikonografii w tej lub innej pracowni.

III semestr – Matka Boga Eleusa – Dla osób posiadających doświadczenie odpowiadające wcześniejszemu etapowi nauki ikonografii.

Osoby bez wcześniejszego doświadczenia rozpoczynają naukę od I semestru.

TRZY SEMESTRY. TRZY IKONY. JEDNA DROGA.

Mandylion → Anioł Stróż → Matka Boga Eleusa

Każdy semestr jest kolejnym krokiem w poznawaniu tradycji ikonograficznej, techniki tempery jajowej, teologii ikony i praktycznego warsztatu ikonografa.

Każdy kończy się własnoręcznie napisaną ikoną.

Najważniejszym rezultatem pozostaje jednak wiedza, doświadczenie i coraz większa samodzielność w pracy.

Zapraszam do wspólnej nauki ikonografii — w jej wymiarze artystycznym, technicznym i duchowym.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę umieć malować, żeby rozpocząć warsztaty?

Nie. I semestr jest przeznaczony dla osób początkujących i nie wymaga wcześniejszego doświadczenia w malowaniu ani w pisaniu ikon. Wszystkie podstawowe umiejętności potrzebne do wykonania ikony poznajesz podczas zajęć, pracując pod opieką prowadzącej.

Czy muszę mieć doświadczenie w ikonografii, aby rozpocząć II lub III semestr?

Tak. II i III semestr są kolejnymi etapami nauki. Możesz dołączyć do nich, jeśli ukończyłaś lub ukończyłeś odpowiedni poziom nauki ikonografii w naszej pracowni albo w innej pracowni. Jeżeli nie masz żadnego doświadczenia w pisaniu ikon, rozpocznij od I semestru.

Czy podczas warsztatów rzeczywiście wykonam całą ikonę samodzielnie?

Tak. Każdy uczestnik pisze własną ikonę od początku do końca. Pracujesz samodzielnie, ale nie pozostajesz bez pomocy. Prowadząca pokazuje kolejne etapy, obserwuje postępy, odpowiada na pytania i udziela indywidualnych korekt oraz wskazówek.

Czy prowadząca pomaga podczas pracy?

Tak. Indywidualna opieka nad uczestnikiem jest ważną częścią warsztatów. Każdy uczestnik otrzymuje korekty dotyczące zarówno strony technicznej, jak i ikonograficznej pracy.

W jakiej technice są prowadzone warsztaty?

Pracujemy w tradycyjnej technice tempery jajowej, charakterystycznej dla tradycyjnego warsztatu ikonograficznego. Uczestnicy poznają właściwości pigmentów, przygotowanie spoiwa oraz sposób budowania obrazu poprzez kolejne warstwy.

Czy podczas warsztatów uczymy się teologii ikony?

Tak. Ikona nie jest traktowana wyłącznie jako dzieło malarskie. Dlatego częścią warsztatów jest również modlitwa i poznawanie teologii i języka ikony. Rozmawiamy między innymi o znaczeniu Wcielenia, relacji ikony do pierwowzoru, kanonie ikonograficznym, symbolice koloru i światła, znaczeniu gestów, kompozycji oraz napisów. Teoria jest związana z praktyką — pomaga zrozumieć, dlaczego ikona wygląda właśnie w taki sposób.

Czy na warsztatach uczymy się złocenia?

Tak, ale dopiero od II semestru. II semestr obejmuje teorię i praktykę złocenia oraz wykonanie złocenia nimbu. W III semestrze uczestnik wykonuje złocenie nimbu oraz tła lub nimbu z ornamentami, zależnie od przyjętego rozwiązania ikonograficznego.

Czy muszę samodzielnie kupić materiały do złocenia?

Nie. Materiały potrzebne do nauki i wykonania złocenia są zapewnione w ramach warsztatów.

Czy muszę kupić własne pędzle, pigmenty i deskę?

Nie. W ramach warsztatów zapewniamy wszystkie materiały i przybory potrzebne do pracy.

Czy muszę coś przynosić na zajęcia?

Nie. Wszystkie podstawowe materiały i przybory potrzebne do wykonania ikony są zapewnione. Możesz więc rozpocząć naukę bez wcześniejszego przygotowywania własnego wyposażenia.

Ile trwa jeden semestr?

Jeden semestr obejmuje 12 spotkań po 3 godziny. Zajęcia odbywają się w czwartki w godzinach 18:30–21:30. Łącznie daje to 36 godzin wspólnej pracy nad ikoną.

Czy po jednym semestrze będę umieć samodzielnie napisać ikonę?

Po I semestrze uczestnik poznaje podstawy ikonografii bizantyjskiej, techniki tempery jajowej i całego procesu powstawania ikony. Celem jest zdobycie wiedzy i podstawowych umiejętności potrzebnych do dalszej, coraz bardziej samodzielnej pracy. Ikonografia jest rzemiosłem, którego nie da się opanować w ciągu kilku spotkań. Dlatego kolejne semestry służą rozwijaniu warsztatu poprzez praktykę i stopniowe zdobywanie doświadczenia.

Czy każdy semestr kończy się gotową ikoną?

Tak. Każdy uczestnik pracuje przez cały semestr nad własną ikoną i kończy semestr ukończoną pracą.I semestr — Mandylion, II semestr — Anioł Stróż, III semestr — Matka Boga.

Czy mogę zapisać się tylko na jeden semestr?

Tak. Każdy semestr stanowi zamknięty etap pracy nad konkretną ikoną. Jednocześnie osoby, które chcą głębiej poznać warsztat ikonograficzny, mogą kontynuować naukę podczas kolejnych semestrów.

Czy mogę rozpocząć od II semestru, jeśli uczyłam/em się ikonografii w innej pracowni?

Tak. Osoby, które posiadają doświadczenie odpowiadające ukończeniu I stopnia ikonografii, mogą dołączyć do II semestru również po nauce w innej pracowni. W razie wątpliwości dotyczących poziomu przygotowania warto skontaktować się z prowadzącą przed zapisaniem się.

Czy mogę rozpocząć III semestr bez uczestnictwa w I i II semestrze?

Możliwe jest dołączenie do III semestru, jeśli posiadasz odpowiednie doświadczenie w ikonografii. Wymagane jest przygotowanie pozwalające na świadomą pracę nad ikoną na poziomie odpowiadającym wcześniejszym etapom nauki, w tym znajomość tempery jajowej i podstaw warsztatu ikonograficznego.

Gdzie odbywają się warsztaty?

Warsztaty odbywają się w Parafii św. Benedykta w Warszawie – Wawer.

Kto prowadzi warsztaty?

Warsztaty prowadzi Monika Kryniewicz.

Ile kosztuje semestr?

Koszt jednego semestru wynosi 1200 zł. Płatność odbywa się w formie darowizny na rzecz parafii.

Czy cena obejmuje materiały?

Tak. Absolutnie wszystkie materiały potrzebne do wykonania ikony są zapewnione w ramach warsztatów.

Jak można się zapisać?

Zapisy odbywają się przez formularz zgłoszeniowy. Po przesłaniu formularza otrzymasz informacje dotyczące dalszego przebiegu zapisów.

Czy liczba miejsc jest ograniczona?

Tak. Warsztaty mają charakter praktyczny i wymagają możliwości indywidualnej pracy z uczestnikami, dlatego liczba miejsc jest ograniczona. Dzięki temu prowadząca może na bieżąco obserwować pracę każdego uczestnika i udzielać mu indywidualnych korekt.

Czy trzeba być osobą wierzącą, aby uczestniczyć w warsztatach?

Warsztaty mają charakter nauki ikonografii chrześcijańskiej, dlatego ważne jest poszanowanie jej tradycji, treści i sakralnego charakteru.

Czy warsztaty są odpowiednie dla osób, które chcą po prostu nauczyć się malować ikony?

Tak, jeśli za tym pragnieniem stoi również gotowość do poznania tradycji, teologii i zasad ikonografii. Celem warsztatów nie jest jedynie nauczenie techniki malarskiej. Chodzi o poznanie ikony jako szczególnego rodzaju obrazu, jej języka oraz warsztatu, który przez wieki służył jej tworzeniu.

MASZ JESZCZE PYTANIE?

Jeżeli nie znalazłaś lub nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytanie, skontaktuj się z prowadzącą.

Monika Kryniewicz, tel. 606 955 124

Chętnie odpowiem na pytania dotyczące poziomu przygotowania, programu warsztatów oraz zapisów.